ՍՊԱԾ-ի միջազգային գործունեությունը

 
 

Սկսած իր հիմնադրման օրից Հայաստանի Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայությունը սերտ կապեր սկսեց հաստատել սեյսմիկ վտանգի և ռիսկի գնահատման և նվազեցման ոլորտում հայտնի արտասահմանյան կազմակերպությունների հետ կարևորելով դրանց փորձը և ձգտելով այն տեղայնացնել: Այդ առումով կազմակերպվեցին գործուղումներ ԱՄՆ-ի Երկրաբանական ծառայություն, ուր հայ մասնագետները տեղում ծանոթացան ուժեղ երկրաշարժներից պաշտպանվելու կառուցվածքին, որը թույլ է տալիս խուսափել, կամ զգալիորեն նվազեցնել աղետալի հետևանքները` լինի դա մարդկային կյանքի, թե նյութական կորուստներ: Հայտնի է, որ համահզոր կամ նույնիսկ ավելի ուժեղ երկրաշարժերի ժամանակ, քան Սպիտակի երկրաշարժը, մարդկային կորուստները ԱՄՆ-ում չեն գերազանցում մի քանի տասնյակից, իսկ շենքերը և շինությունները համարյա չեն վնասվում: Ամփոփելով միջազգային փորձը ՍՊԱԾ-ը 1993 և 1998թթ. կազմակերպեց և բարձր մակարդակով անցկացրեց խոշոր գիտաժողովներ Միջազգային Ազգերի Կազմակերպության կողմից հայտարաված աղետների նվազեցման տասնամյակի շրջանակներում, որոնցում մասնակցեցին 54 երկրներից ավելի քան 1000 սեյսմիկ պաշտպանության ոլորտի մասնագետներ:
Բաժնի միջոցով "ՍՊԱԾ"-ն իրականացրել և իրականացնում է ավելի քան երկու տասնյակ խոշոր համաշխարհային և տարածաշրջանային ծրագրեր ուղղված սեյսմիկ վտանգի գնահատման և սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման հարցերին:
Մեծ ծավալով զարգանում են ՍՊԱԾ-ի և այլ նույնատիպ հաստատությունների գիտական և տեխնիկական կապերը, ինչի վառ ապացույցը կնքած պայմանագրերի թիվն ու աշխարհագրությունն է`

  • Իրանի Իսլամական Հանրապետության Սեյսմաբանության և Սեյսմակայուն Շինարարության Միջազգային Ինստիտուտ;
  • Գերմանիայի Գեոֆորշունգսցենտում Հաստատության Աղետների Հետազոտման Բաժանմունք;
  • Ստրասբուրգի (Ֆրանսիա) Երկրի Ֆիզիկայի Բարձրագույն Դպրոց և Աստղադիտարան;
  • Իտալիայի Երկրաֆիզիկայի Ինստիտուտ;
  • Աթենքի (Հունաստան) Համալսարան;
  • Հունաստանի Երկրաշարժերի Կանխատեսման և Սեյսմիկ Պաշտպանության Կազմակերպություն;
  • Ռուսաստանի Դաշնության Երկրի Ֆիզիկայի Միավորված Ինստիտուտ;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիական Ինստիտուտ;
  • Ճապոնիայի Օդաերևութաբանական Գործակալություն;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Երկրաբանական Ծառայություն;
  • Դաղստանի Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Երկրաֆիզիկական Ծառայության Փորձարարական Մեթոդական Սեյսմաբանական Արշավախումբ;
  • Վրաստանի Երկրաֆիզիկայի Ինստիտուտ, Վրաստանի Երկրաբանության Պետական Դեպարտամենտ;
  • Ադրբեջանի Երկրաբանության Ինստիտուտի Երկրաշարժերի ուսումնասիրության Ազգային Կենտրոն և մի շարք այլ սեյսմիկ վտանգի եւ ռիսկի գնահատման և ռիսկի նվազեցման ոլորտում գործող հաստատություններ:

ՍՊԱԾ-ի մասնագետները, ՀԿՄՀ բաժնի աջակցությամբ, ակտիվորեն մասնակցում են միջազգային գիտական և կազմակերպչական միջոցառումներին: Այսպես` սկսած 1991թ-ից մոտ 110 համաշխարհային գիտական ֆորումներին և վարժական դասընթացներին մասնակցել են ՍՊԱԾ-ի 95 աշխատողներ, հանդես գալով ելույթներով և զեկույցներով, որոնք գոհունակությամբ են ընդունվել միջազգային գիտական հանրության կողմից:
Առանձնակի հիշատակման է արժանի 2001թ. իրականացված ՍՊԱԾ-ի մարդասիրական առաքելությունը, երբ Հայաստանի բազմապրոֆիլանոց մասնագիտական խումբն, որը ներառում էր երկրաբաններ, սեյսմաբաններ, սեյսմակայուն շինարարության ինժեներներ, հոգեբաններ և փրկարարներ իրենց օգնության ձեռքը մեկնեցին բարեկամ հնդիկ ժողովրդին հաղթահարելու Գուջարատի աղետալի երկրաշարժի (մոտ 100000 զոհ) հետևանքները:
Հայ մասնագետները հետազոտեցին 80 շենք և տվեցին իրենց եզրակացությունը դրանց վիճակի վերաբերյալ: Հնդիկների հարգանքը և վստահությունը հայ մասնագետների նկատմամբ այնքան մեծ էր, որ բնակիչները համաձայնվում էին վերադառնալ լքված տները միայն հայերի դրական եզրակացությունից հետո:
Հայկական թիմը միակն էր արտասահմանյան թիմերից, որը առաքելության արդյունքներով Գուջարատի նահանգապետին և Հնդկաստանի Կառավարությանը ներկայացրեց աղետի պատճառների մանրակրկիտ համապարփակ վերլուծություն մատնանշելով հետեւանքների հաղթահարման ուղիները և միջոցները: Հայաստանի թիմի անբասիր աշխատանքն արժանացավ Հնդկաստանի Գուջարատ նահանգի ղեկավար պրն. Կայլաշնատանի բարձր գնահատականին և անկեղծ երախտագիտությանը:
Սկսած 2000թ. ՍՊԱԾ-ը իրականացնում է լայնածավալ աշխատանքներ սեյսմիկ պաշտպանության հարցերին միջպետական համագործակցության կարգավիճակ տալու համար` սկսվել և շարունակվում է Հայաստանի Կառավարության և ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի, Հունաստանի, Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության, Չինաստանի, Թուրքմենստանի, Տաջիկստանի, Ղրղզստանի եւ Ուկրաինայի Կառավարությունների միջեւ սեյսմիկ պաշտպանության ոլորտում համագործակցության մասին համաձայնա
գրերի կնքման գործընթացը:
Ուժի մեջ են մտել և հաջողությամբ իրականացվում են Հայաստանի Կառավարության և Իրանի Իսլամական Հանրապետության Կառավարության ու Հայաստանի Կառավարության և Արգենտինայի Հանրապետության միջև սեյսմիկ պաշտպանության բնագավառում համագործակցության մասին համաձայնագրերը, ինչի վառ ապացույցն է ս.թ. մայիսին ՍՊԱԾ-ի պետ` պրոֆ. Ա. Անտոնյանի գլխավորած պատվիրակության այցն Իրան, որի ընթացքում քննարկվեց փոխադարձ հետաքրքրության հարցերի լայն շրջանակ: Իրանական կողմի պատասխան այցը կայացավ ս.թ. հոկտեմբերին, որի ընթացքում միջկառավարական Փոխըմբռնման Հուշագրի շրջանակներում կնքվեցին սեյսմակայուն շինարարության, բնակչության ոսուցման և սեյսմատեկտոնիկայի ոլորտներում աշխատանքներ անցկացնելու մասին երկողմանի պայմանագրեր:
2003թ. նոյեմբերի 26-ին Տաջիկստանի նախագահի այցի ժամանակ Երեւանում ստորագրվեց սեյսմիկ պաշտպանության բնագավառում համագործակցության մասին միջկառավարական համաձայնագիրը:
Արժանավույնս գնահատելով ՍՊԱԾ-ի և նրա աշխատակիցների ավանդը համաշխարհային սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման բնագավառում ՄԱԿ-ը 1999թ. շնորհել է ծառայությանը Աղետների նվազեցման բնագավառում բարձրագույն պարգև` ՄԱԿ-Սասակավա մրցանակը ՙակնառու հաջողությունների համար աղետների նվազեցման և միջազգային հանրության ռազմավարությունը զարգացնելու համար՚, իսկ 2002թ. ՍՊԱԾ-ի նախկին պետ` պրոֆ. Ս. Բալասանյանը ստացավ այդ պարգևի անհատական մրցանակը:
Ներկայումս ՀԿՄՀ բաժնի կատարած աշխատանքներից են`
1. "Սեյսմիկ պաշտպանության բնագավառում համագործակցության մասին" միջկառավարական համաձայնագրերի ընթացակարգի կատարման գործընթացի վերահսկում: Առ այսօր կնքման գործընթացներ իրականացվել են 11 երկրների հետ, որոնցից երեքի` Իրանի Իսլամական Հանրապետության, Արգենտինայի Հանրապետության եւ Տաջիկստանի Հանրապետության կառավարությունների հետ ստորագրված են Համաձայնագրեր, ընդ որում ԻԻՀ-ի հետ Փոխըմբռնման Հուշագիրը ուժի մեջ է մտել և նրանով նախատեսված աշխատանքները կատարելու համար կնքված են մասնագիտական պայմանագրեր ՍՊԱԾ-ի և Թեհրանի Սեիսմոլոգիայի և Սեյսմակայուն Շինարարության Միջազգային Ինստիտուտի միջեւ: Կողմերը եկել են համաձայնության մասնավորապես Քարե տների և երկաթբետոնյա կառույցների ամրացմանը ուղղված աշխատանքների առաջին փուլը սկսել սեպտեմբերին Թեհրանում:
2. Արգենտինայի և Տաջիկստանի հետ Համաձայնագրերը գտնվում են վավերացման փուլում:
3. Դոնոր կազմակերպությունների և հիմնադրամների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերի մշակում և տրամադրում շահագռգիր մասնագետներին (Հ. Պետրոսյան, Ա. Թովմասյան, Զ. Խլղաթյան եւ ուրիշներ), նախագծերի անգլերեն տարբերակի մշակում և համապատասխանեցում հիմնադրամների պահանջներին, հաղորդագրության վարում հիմնադրամների աշխատակիցների և արտերկրի կոլաբորատորների հետ:
4. Արտասահմանում սպասվող կոնֆերանսների և վարժական դասընթացների վերաբերյալ տեղեկատվության մշակում և տրամադրում շահագռգիր մասնագետներին և այդ միջոզառումներին նրանց մասնակցության կազմակերպում` գիտաժողովներին մասնակցելու համար անգլերեն լեզվով պատրաստվել են հոդվածներ, աբստրակտներ և ներկայացուցչական նյութեր, մուտքի արտոնագիր ստանալու համար բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, գործուղումների արդյունքներով կազմվել եւ տրամադրվել են "Արտակարգ թերթում" տպագրելու համար հակիրճ հաշվետվություններ, գործուղումների կազմակերպման հետ կապված բազմաթիվ նամակագրություն:
5. ՍՊԱԾ-ի հետ համագործակցող միջազգային կազմակերպությունների մասին տեղեկատվություն` հաստատված են կայուն գործնական կապեր CTBTO, ISDR, ADRC, IASPEI եւ այլ կազմակերպությունների հետ, իրականացվում է բազմաթիվ նամակագրություն:
6. Միջազգային առաջատար փորձի կիրառմամբ ուսումնական եւ տերմինաբանական բառարանների համար նյութերի հավաքագրում եւ մշակում`
7. Ինտեռնետի միջոցով ստեղծվում է ուսումնական նյութերի փաթեթ եւ աղետների վտանգի և ռիսկի գնահատման ու նվազեցման ոլորտի տերմինների բացատրական բառարան:
8. ՊՈԱԿ-ին տրամադրվում են միջազգային ոլորտի վերաբերյալ համապատասխան նյութեր:


 
Փնտրել

Վերջին երկրաշարժեր

Հոդվածներ


Նորություններ

Հայ Eng