"Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայություն"

 

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ բնական աղետներից ամենաշատ մարդկությանը վնաս հասցնելու տեսանկյունից զգալի են երկրաշարժերի դերը: Երկրաշարժերի հետևանքներից առավել աղետալին ու անդառնալին այն է, որ մեծ նյութական կորուստների հետ /աշխարհում տարեկան 20 մլրդ ԱՄՆ դոլար/, լինում են մեծ մարդկային զոհեր /միջինը տարեկան 10-15 հազար մարդ/:
Բնական երևույթները, այդ թվում և երկրաշարժերը, ինքնին աղետ չեն, նրանք դառնում են այդպիսին, երբ զոհվում են մարդիկ, լինում են նշանակալի նյութական կորուստներ: Աղետի պատճառը մեծամասամբ պայմանավորված է մարդկանց չմտածված կամ սխալ գործողություններով: Կան բազմաթիվ օրինակներ, երբ առավել ուժեղ երկրաշարժը, մարդկանց դիմակայելու բարձր պատրաստվածության շնորհիվ, հաճախ շատ անգամ ավելի քիչ վնաս է պատճառել, քան դիմակայելու անպատրաստ երկրում: Սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման հետևողական քաղաքականության արդյունքում, 1989թ Սան Ֆրանցիսկոյի շրջանում տեղի ունեցած Լոմա Պրիետայի երկրաշարժը, որը 1988թ. Սպիտակի երկրաշարժի ուժին էր, բերեց ընդամենը 64 զոհի և պատճառեց 6 մլրդ դոլարի նյութական կորուստներ: Այս համեմատությունը շատ պատկերավոր ցույց է տալիս պետության սեյսմիկ պաշտպանության համակարգի իրական հնարավորությունը և արդյունավետությունը:
1988թ. Սպիտակի երկրաշարժը ցույց տվեց, որ Հայաստանում չկար որոշակի սեյսմա պաշտպանական համակարգ, պետությունը և ազգաբնակչությունը անպատրաստ էին դիմագրավելու ավերիչ երկրաշարժին, թեև ոչ մեկի համար էլ գաղտնիք չէր, ուժեղ երկրաշարժեր Հայաստանում եղել են և պետք է լինեին: Կային կոպիտ սխալներ և բացթողումներ սեյսմիկ պաշտպանության բոլոր ոլորտներում:
Վիճակը բարելավելու նպատակով կատարվեց երկու կարևոր քայլ:
Առաջինը, 1991թ. ՀՀ Կառավարության կողմից որպես գերատեսչություն ՀՀ Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության /ՀՀ ՍՊԱԾ/ ստեղծումն էր: Գերատեսչությունը կազմակերպելու էր ազգաբնակչության, շենքերի և կառույցների սեյսմիկ պաշտպանությունը; Շատ կարճ ժամանակամիջոցում ՀՀ ՍՊԱԾ-ը հասավ բարձր արդյունքների` ճանաչվեց տարածաշրջանում այս ոլորտի առաջատարը, իսկ 1998թ. արժանացավ ՄԱԿ-ի տերերային աղետների կանխարգելման ոլորտի Սասակավայի մրցանակին:
Երկրորդ կարևոր քայլը, 1999թ. ՀՀ ՍՊԱԾ-ի կողմից կազմված, Հայաստանի Հանրապետության և Երևան քաղաքի տարածքներում սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման Պետական համալիր ծրագրերի ընդունումն էր: Ծրագրերը դրվել են գործուղության մեջ, և ՀՀ բոլոր նախարարությունները, գերատեսչությունները, մարզպետարանները սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման ուղղությամբ աշխատանքնեն իրականացնելիս ` պետք է ղեկավարվեն դրանցով:

Փնտրել


Վերջին երկրաշարժեր

Հոդվածներ